fbpx
Уикипедия

Кәрім Мыңбаев

Кәрім Мыңбаев (15.8. 1906, қазіргі Қарағанды облысы Нұра ауданы Ивановка ауылы – 30.9.1948, Алматы) – қоғам қайраткері, ғалым, биология ғылым докторы (1944), Қазақ КСР ғылым академиясының корреспондент мүшесі (1946).

Кәрім Мыңбаев

Арғын тайпасы Қуандық руының Тоқа бөлімінен шыққан.[1].

Орта Азия мақта-ирригация институтын бітірген (1932). 1932 – 36 жылы Қазақ ауыл шаруашылық институтында және Алматы селекция станциясында ғылыми-педогокикалық жұмыстарда болды. 1936 – 42 жылы Бүкілодақтық өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтында (Ленинград) аспирант, академик Н.И.Вавиловтың жетекшілігімен кандидаттық, докторлық диссертация қорғап, сол институттың каучукты өсімдіктер бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалды.

1942 – 44 жылы ҚазКСР Жоспарлау комитеті төрағасының орынбасары, 1944 жылдан өмірінің соңына дейін Бүкілодақтық ауыл шаруашылғы академиясы Шығыс бөлімшесінің (ВАСХНИЛ) Қазақ бөлімшесінің Төралқасының төрағасы болды, Қазақ ауыл шаруашылық институтында өсімдіктер селекциясы және генетикасы кафедрасын, ҚазМУ-де дарвинизм кафедрасын басқарды. Сондай-ақ оның басшылығымен Алматы облысы Жамбыл ауданында тәжірибе танабы мен Ақмола облысындағы Шортанды ауыл шаруашылық тәжірибе станция ұйымдастырылды.

Негізгі ғылыми еңбектері өсімдіктер генетикасы мен селекциясына арналған. Мыңбаев көксағыздың биологиялық ерекшеліктерін зерттеп, оны сұрыптау әдістерін тапты. Дәнді дақылдар, оның ішінде бидайдың өнімділігін арттыру үшін оны тек суармалы жерлерде ғана емес, сонымен қатар Оңтүстік, Шығыс Қазақстан облыстарының тәлімі жерлерінде де егуге болатынын дәлелдеді. Сондай-ақ Мыңбаев Қазақстанда қант қызылшасы мен кендірді биологиялық-селекциялық жағынан ғылыми тұрғыда сипаттаған алғашқы ғалым болып саналады.

Ол 200-ден астам ғылыми еңбектің авторы.

Алматы облысы Жамбыл ауданындағы бір ауылға және Алматы қаласындағы көшеге Мыңбаев есімі берілген.[2]

Еңбектері

  • Кок-сагыз. Биологические особенности развития и новые методы селекции, А.-А., 1946;
  • Пути повышения урожайности сельскохозяйственных культур, А.-А., 1948;
  • Пустыня Бетпак-Дала, А.-А., 1948;
  • За передовую сель-скохозяйственную науку, А.-А., 1949.[3]

Дереккөздер

  1. Бикенов Ж.Б. Жәкенов Ж.М. Исабек Т.К. Тоқа шежіресі — Қарағанды: Қарағанды полиграфиясы ААҚ, 2000. — 402 б. — 1000 таралым. — ISBN 5-7667-9037-6.
  2. Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5
  3. Қазақ Энциклопедиясы

Кәрім Мыңбаев
Кәрім, Мыңбаев, 1906, қазіргі, Қарағанды, облысы, Нұра, ауданы, Ивановка, ауылы, 1948, Алматы, қоғам, қайраткері, ғалым, биология, ғылым, докторы, 1944, Қазақ, КСР, ғылым, академиясының, корреспондент, мүшесі, 1946, Арғын, тайпасы, Қуандық, руының, Тоқа, бөлім. Kәrim Mynbaev 15 8 1906 kazirgi Қaragandy oblysy Nura audany Ivanovka auyly 30 9 1948 Almaty kogam kajratkeri galym biologiya gylym doktory 1944 Қazak KSR gylym akademiyasynyn korrespondent mүshesi 1946 Kәrim Mynbaev Argyn tajpasy Қuandyk ruynyn Toka boliminen shykkan 1 Orta Aziya makta irrigaciya institutyn bitirgen 1932 1932 36 zhyly Қazak auyl sharuashylyk institutynda zhәne Almaty selekciya stanciyasynda gylymi pedogokikalyk zhumystarda boldy 1936 42 zhyly Bүkilodaktyk osimdik sharuashylygy gylymi zertteu institutynda Leningrad aspirant akademik N I Vavilovtyn zhetekshiligimen kandidattyk doktorlyk dissertaciya korgap sol instituttyn kauchukty osimdikter boliminin mengerushisi bolyp tagajyndaldy 1942 44 zhyly ҚazKSR Zhosparlau komiteti toragasynyn orynbasary 1944 zhyldan omirinin sonyna dejin Bүkilodaktyk auyl sharuashylgy akademiyasy Shygys bolimshesinin VASHNIL Қazak bolimshesinin Toralkasynyn toragasy boldy Қazak auyl sharuashylyk institutynda osimdikter selekciyasy zhәne genetikasy kafedrasyn ҚazMU de darvinizm kafedrasyn baskardy Sondaj ak onyn basshylygymen Almaty oblysy Zhambyl audanynda tәzhiribe tanaby men Akmola oblysyndagy Shortandy auyl sharuashylyk tәzhiribe stanciya ujymdastyryldy Negizgi gylymi enbekteri osimdikter genetikasy men selekciyasyna arnalgan Mynbaev koksagyzdyn biologiyalyk erekshelikterin zerttep ony suryptau әdisterin tapty Dәndi dakyldar onyn ishinde bidajdyn onimdiligin arttyru үshin ony tek suarmaly zherlerde gana emes sonymen katar Ontүstik Shygys Қazakstan oblystarynyn tәlimi zherlerinde de eguge bolatynyn dәleldedi Sondaj ak Mynbaev Қazakstanda kant kyzylshasy men kendirdi biologiyalyk selekciyalyk zhagynan gylymi turgyda sipattagan algashky galym bolyp sanalady Ol 200 den astam gylymi enbektin avtory Almaty oblysy Zhambyl audanyndagy bir auylga zhәne Almaty kalasyndagy koshege Mynbaev esimi berilgen 2 Enbekteri ӨndeuKok sagyz Biologicheskie osobennosti razvitiya i novye metody selekcii A A 1946 Puti povysheniya urozhajnosti selskohozyajstvennyh kultur A A 1948 Pustynya Betpak Dala A A 1948 Za peredovuyu sel skohozyajstvennuyu nauku A A 1949 3 Derekkozder Өndeu Bikenov Zh B Zhәkenov Zh M Isabek T K Toka shezhiresi Қaragandy Қaragandy poligrafiyasy AAҚ 2000 402 b 1000 taralym ISBN 5 7667 9037 6 Қaragandy Қaragandy oblysy Enciklopediya Almaty Atamura 2006 ISBN 9965 34 515 5 Қazak Enciklopediyasy https kk wikipedia org w index php title Kәrim Mynbaev amp oldid 2778533 betinen alyngan, уикипедия, wiki, кітап, кітаптар, кітапхана,

мақала

, оқу, жүктеу, тегін, тегін жүктеу, mp3, видео, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, сурет, музыка, ән, фильм, кітап, ойын, ойындар.